Grote delen van Oekraïne en Krim waren vanouds Russisch

Russische kazuifel

Russische kazuifel

(Juni 2015) Deze dagen zien wij de NAVO haar flitsmacht opbouwen met spectaculaire oefeningen in Polen. De Polen, en veel West-Europese landen, maken zich zorgen over de Russische opmars in de Krim en de oostelijke Oekraïne.  Ze vrezen dat bijvoorbeeld Letland en Polen daarna aan de beurt kunnen zijn. Poetin maakt er geen geheim van dat hij droomt van de oude  Sovjet-invloedssfeer met zijn satellietstaten. Iedereen mag zijn dromen koesteren, maar ook Poetin weet dat je niet altijd alles kunt waarmaken. Intussen vindt hij de Krim en de oostelijke Oekraïne gewoon Russisch grondgebied. Heeft hij gelijk?

‘Rusland schendt de eeuwenoude grenzen van de historische Oekraïne’, ronkte de pers toen daar het territoriale conflict rond Donetsk ontstond, direct na het verjagen van de Russisch gezinde president van Oekraïne. Maar de Oekraïne zoals wij die nu kennen bestaat pas sinds 1989. En ondanks dat het Oekraïens als taal al vele eeuwen bestaat, is de Oekraïnse identiteit vrij broos en van recente datum. Vaak worden aanspraken op een territorium ontleend aan een verschil in taal. De grenzen tussen taal en dialect zijn echter vaag en zeker bij Oekraïens en Russisch.

In de Oekraïne vinden wij een volk dat het Cyrillisch schrift gebruikt, in een gebied waar het territorium nauw samenhangt met het ontstaan van Rusland zelf en waar bovendien de belangrijkste steden, misschien op Kiev en Lemberg (Lvív) na, door Russen zijn gesticht. De Oekraïners zijn etnisch zeer nauw verwant aan de Russen. Oekraïners en Russen verstaan elkaar en lezen elkaar probleemloos zonder er voor geleerd te hoeven hebben.

Kort na de Val van de Muur in 1989 verklaarde Oekraïne zich onafhankelijk van Rusland, gelijktijdig met vele andere voormalige satellietstaten. De industrialisatie, de opbouw van een beperkte welvaartsstaat, onderwijs, universiteiten, infrastructuur, zo ongeveer alles daar is met Russisch geld en Russische infrastructuur neergezet. Het moet wel frustrerend zijn voor de Russen te ondervinden dat sinds enkele decennia de beweging die totaal los wil van Rusland zo overweldigend sterk is geworden.

Westerse landen lopen te hoop tegen de bezetting van de Krim omdat dit Oekraïens grondgebied was. Sinds 1989, ja. In de eeuwen daarvoor golden Jalta en omgeving als specifiek Russisch: Tolstoi en andere groten vierden er hun vakantie, de Russische cineast Eisenstein maakte er furore met zijn Pantserkruiser Potemkin. Over etniciteit gesproken: het overgrote deel van de Krim-bevolking bestaat uit Russen en doet dat al sinds eeuwen.

Rusland vreesde de Krim kwijt te raken. Met militair machtsvertoon demonstreerden Poetins troepen een staaltje geopolitiek door gewapenderhand de Krim in te nemen. westerse landen reageerden furieus. De beelden deden hen waarschijnlijk denken aan de bezettingen van Praag en Boedapest door het Rode Leger. Toch is deze bezetting van een andere orde. Hier kwamen Russische soldaten de belangen van Russen veilig stellen, op vanouds Russische grond.

Russische grond?

In de Oudheid zaten op de Krim onder andere Scythen en Grieken, later ook een Turks volk dat zich de Krim-Tataren noemt. Steeds waren dat vrij kleine aantallen, vergeleken met de miljoenenpopulatie Russen die er nu woont en die hier vanaf pakweg de achttiende eeuw gestaag gegroeid is. Oekraïners speelden er nooit een rol van betekenis.

Is de annexatie van de Krim een prelude op de bezetting van de Baltische staten en de landen van het voormalige Warschaupact? Ik geloof er weinig van. Deze onzalige verwachting zou weinig werkelijkheidsgrond hebben, maar Rusland zou, tot het uiterste getergd, er wel toe over kunnen gaan als de NAVO haar wapengekletter aan de Russische grenzen blijft uitbreiden. En dan niet eens helemaal uit expansiedrang, maar eerder om te laten zien waartoe ‘de beer’ in staat is.

Wel denkbaar is een verdere uitbreiding van Rusland met de Oekraïnse gebieden waar overwegend Russisch wordt gesproken. Op termijn ziet het er voor Oekraïne zeker niet gunstig uit. En inderdaad, de Russen snoepen steeds meer gebied op de Kaukasus weg, ook van autonome landen als Georgië. Dat was vanouds een bondgenoot tegen o.a. Iran, maar deze dwerg in Russische ogen die volgens hen een eeuw aan het Russisch infuus heeft gelegen, heeft volgens Poetin te veel praatjes gekregen. Een te onafhankelijke opstelling vindt Rusland in die explosieve regio gevaarlijk. Geef ze eens ongelijk, met Iran, Irak en Syrië om de hoek. Armenië, dat bijna geen andere bondgenoten heeft, heeft dat begrepen, Georgië niet.

Poetin kan er alleen maar bij verliezen als hij de Balten of de Polen aanvalt en dat beseft hij donders goed.  Toch lijkt het verstandig, de Russische beer niet te veel te tarten.

Advertenties

Over Zilvervis

Zilvervis staat voor drs H.F. (Frank) Flippo (1962), journalist, historicus, (tekst) schrijver en schrijfcoach/docent. Auteur van onder andere 'Esoterie in begrijpelijke taal', (non-fictie verschenen maart 2013). Interesses: letterkunde, mythologie, filosofie, natuur.
Dit bericht werd geplaatst in Politiek. Bookmark de permalink .

2 reacties op Grote delen van Oekraïne en Krim waren vanouds Russisch

  1. Adventatious zegt:

    Als Rusland opkomt voor ethische russen in voormalige Sovjet Unie staten, is dat “agressief” Als de VS zijn belangen (lees olie en invloed) veilig stelt door talloze oorlogen en bezettingen heet dat vechten tegen terrorisme. In de geopolitiek worden overal vuile spelletjes gespeeld, maar een blik op de cijfers verteld wie de echte agressor is.

    Like

    • Zilvervis zegt:

      Vuile politiek inderdaad. Ze meten met verschillende maten. Omdat het om territorium gaat, halen ze alle retorische trucs van stal en worden zaken in het eigen voordeel verdraaid. Dank voor je bijdrage. Bij elk conflict moet volstrekt duidelijk zijn wie de werkelijke agressor is.

      Like

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s